Telovačka česma je stara česma koja se nalazi uz put između Pirota i Bele Palanke, na deonici nekad poznatoj kao „drum“, nekada Carigradski drum. Masivna je i zidana od krupnog lomljenog i klesanog kamena i betona. Na vrhu se nalazi četvorovodni betonski krov u obliku zarubljene piramide, koji celoj konstrukciji daje čvrst i monumentalan izgled.
Na prednjoj strani česme, u centralnom delu, ugrađena je bela mermerna ploča s urezanim natpisom: „Posle osveženja srećan put vam želi preduzeće za puteve Niš. Obnovljena 1957. god.“ Ispod ploče je metalna lula iz koje teče voda koja je hladna i pitka. Na bočnim stranama prednjeg zida primetne su dve male niše, koje su nekada služile za odlaganje posuda za vodu. Voda se uliva u manje betonsko korito, odakle se prelivanjem kanalise u niz dužih korita koja su nekada služila za napajanje stoke. Danas su ta korita delimično oštećena, ispucala i obrasla mahovinom i vodenom vegetacijom. Oko česme raste gusta trava i nisko šiblje, a iza nje je krenulo da raste stablo hrasta.
- Lokacija: blizu sela Telovac, opština Bela Palanka
- Koordinate: 43.184938, 22.408728
- Godina podizanja: nepoznato
- Podigao česmu: nepoznato
- Voda za piće: Da
Telovačka česma se nalazi na magistralnom putu Pirot – Bela Palanka, sa leve strane ako putujete iz Pirota. Od Pirota je udaljena 15,3 km, a od Bele Palanke 10,4 km. Česma se nalazi svega 350 metara pre skretanja za selo Telovac, od kojeg je udaljena oko 2 km makadamskim putem. Važno je znati da se česma nalazi ispod nivoa puta, pa nije lako uočljiva iz vozila – treba obratiti pažnju. Nema posebnog parkinga, ali se uz put može stati kako bi se posetila. Pristup je moguć tokom cele godine.
